Neyshabur Dialect Dictionary

±      باجی /băji/: خواهر

±      باد خوردن /băd xordan/: 1. تاب بازی کردن؛ معلق بودن بر روی هوا. 2. جریان یافتن هوا بر روی چیزی

±      باد باد کیدن /băd-băd kidan/: فخرفروشی کردن؛ خود را بیش و برتر از دیگران نشان دادن

±      باد کیدن /băd kidan/: قهر کردن، ناز کردن از روی رنجیدگی

±      باد و بیدم /băd-o-baydam/: باد و بوران. ]نک: بیدم[

±      باد ـوک /bădŏk/: پرافاده، مغرور

±      بار خواب /băr xăb/: بهار خواب؛ تراست خانه

±      باک کلو /băk-k‚lo/: {باکلو /băk‚lo/}: پدر بزرگ

±      بای داین /băy dăyan/: باختن؛ از دست دادن

±      ب پوف پوف نگا دشتن /b‚ puf puf n‚gă doštan/: به نرمی و ملایمت رفتار یا کار کردن؛ مدارا کردن

±      بجـول /b‚jŏl/: استخوان ترقوه (معمولا حیواناتی چون گوسفند، گاو، شتر و ...)

±      بجول بزی /bazi b‚jŏl/: نوعی بازی که با بجول انجام می گیرد. نک بجول

±      بحولّنی /behŏllani/: پس بدهی؛ خرج کنی؛ جبران کنی] بحولّوندن /b‚hŏllondan/: پس دادن[

±      بخ ترّه /bex-trra/: جالیز

±      بخته /baxta/: گوسفند پرواری نر

±      بختنه /bext‚na/: پهلو

±      بخ گـوشی /bex-qŏši/: سیلی

±      بدفلع /bad-f‚le/: بدعادت

±      ب دم امین /b‚ dom amiyan/: وقت دوشیدن شیر گوسفند فرارسیدن (صبح‌گاه شیر گوسفندان را می دوشند)

±      برجمه /barjama/: پالان

±      ب رد کیدن /berad kidan/: گم کردن

±   برونه /b‚runa/: شکاف، سوراخ یا بریدگی در قسمت پایینی سازه هایی مانند تنور (که در مورد تنور از طریق برونه، خاکستر برجای مانده را بیرون می‌کشند)

±   برّی کیدن /b‚rri kidan/: پیراستن مو به شیوه‌ی چیدن پشم گوسفندان؛ پیراستن موی سر به نحوی که پستی و بلندی‌های جای قیچی اصلاح مشخص باشد.

±   بزم /bezom/: {بیزم /beyzom/}: گویه ای برای تایید سخنان طرف مقابل گفتگو و ادامه‌ی سخن به کار می رود (احتمالا مخفف: به از آن هم ...)

±      ب زوال /be z‚wăl/: ناتوان؛ ضعیف؛ مضلوم

±      بزه /baza/: پهنا (پزه)

±      بزی کیدن /bazi kidan/: 1. بازی کردن. 2. رقصیدن

±      بعری کیدن /beari kidan/: لودگی کردن

±      بقلوو /b‚qlavu/: بوقلمون

±      بگردم /begrdom/: 1. دور بزنم؛ چرخ بزنم؛ گشت و گذار کنم؛ 2. فدا شوم (بگردمت: فدایت شوم)؛ 3. جستجو کنم

±      بلعّت /bal-ato/: به اصطلاح پول کسی را بالا کشیدن

±      ب لقّ و پق /be laqq-o paq/: بدون سرو صدا؛ ساکت

±      بلکم /balkom/: شاید

±      بلّق /b‚lloq/: صدای ترکیدن حباب

±      بنجیر /banjir/: نوعی دانه‌ی روغنی؛ کرچک

±      بنچه /bonča/: دسته (یک بنچه پول /yak bonča pul/= یک دسته پول)

±      بلغـور /b‚lqŏr/: نوعی ماده‌ی غذایی حاصل از از آرد درشت گندم

±      بلغـوشیر /b‚lqŏšir/: ماده‌ی غذایی حاصل از بلغور و شیر

±      بلو /balu/: زگیل (نوعی عارضه‌ی پوستی)

±      بلیش ماهر /bališmăh‚r/: جانوری شبیه سوسک که بال های سختی دارد

±      بوج‌چه /buj-ča/: لقمه‌ی بزرگ نان در دهان جویدن

±      بودی /budi/: تمام؛ کامل

±      بوشی کیدن /bawši kidan/: شیوه ای از استعمال مواد مخدر

±      بوزم‌غوره /bŏzomqŏra/: نوعی خارپشت با جثه و تیغ‌های بزرگ

±      بوغه /bŏqa/: آمیزش دادن گاو (احتمالا به منظور اصلاح نژاد)

±      بوک /buk/: گونه؛ لپ

±      بولویه /bulvaya/: پرستو

±      بـوی ری /bŏyri/: بیرون؛ خارج هر چیز

±      بیاج /beyăj/: بوته‌ی هندوانه وخربزه

±      بیاخ /biyăx/: گویه ای که برای فراخواندن و تحریک سگ بکار می رود (بیاخ بیاخ)

±      بیتی /bayati/: 1. ابزاری برای درو محصول کشاورزی. 2. دام (معمولا گاو) که به کمک ان گندم و جو درو می کنند

±      بیدم /baydam/: سرما.]نک باد و بیدم[

±      بیغوش /šbayqu/: {بغوش /baquš/}: جغد

±      بینیج /baynij/: گهواره

±      بییوُ /biyawo/: بیابان

±      تیکُّ خوردن /tikko khordan/: شکّه شدن؛ فشار روانی شدید و ناگهانی وارد شدن یه کسی

±      چارچشمی /čăr-č,šmi/: با چهار چشم؛ دقت کردن در دیدن؛ مراقب و ناظر دقیق بودن

±   چایدن /čăydan/: 1. چدن (فلز) 2. ظرفی که در آن برخی مواد خوراکی مانند گوشت، آجیل‌جات و ... را تف می دهند (سرخ می کنند).

±      چاقره /čăqara/: چاه بسار طویل (بلند) و غالبا متروک

±      چاینیک /čăynik/: ظرف گرم نگهدارنده‌ی چای؛ فلاسک

±      چپّو /čeppo/: چوپان

±      چپ‌چرقه /čap-č,rqa/: چشم کلاج؛ چشم تابدار

±      چخت /čoxt/: سقف

±      چخ‌چخ /čax-čax/: گپ‌زدن بسیار؛ یادآوری از گذشته و حال؛ گفت‌وگوی خودمانی. (چخ‌چخ کیدن: گپ زدن خودمانی)

±      چخـوی /čakŏy/: مقنّی؛ چاه کن. (چاه جوی)

±      چدیر /čadir/: چادر

±      چرَ /čara/: روبرو؛ مقابل

±   چر کیدن/kidan čor/: خیره شدن؛ متمرکز کردن حواس از جمله شنوایی بر یک جای یا نقطه به منظور پی بردن به آنچه که می‌گذرد

±      چراغ‌برات /čorăq-borăt/: شب‌های اول نیمه‌ی شعبان که مردمان به زیارت اهل قبور (مردگان) می‌روند

±   چرشاخ /čar-šăx/: ابزاری سنتی برای در معرض باد قرار دادن محصولات (گندم و جو) درو شده به منظور جدا ساختن دانه از کاه (این ابزار شبیه بیل است با این تفاوت که در قسمت سر آن به جای سطح فلزی بیل، چند میله‌ی نسبتا نک تیز پیش بینی شده است که به این میله های اصطلاحا شاخ می‌گویند)

±   چرشو /čar-šaw/: 1. چادر شب 2. پارچه‌ای مربع شکل و ضخیم که لحاف و سایر وسایل خواب را در آن بسته بندی می‌کنند.

±      چرقد /čarqad/: روسری زنانه که چهار‌گوشه است

±      چرمه /čorma/: محل نگهداری دام‌ها، طویله

±      چرنه /čorna/: سر لوله‌ی برخی ظروف مانند قوری، آفتابه، پیت نفت و ...

±      چروا /čarva/: چهار پای؛ خر؛ الاغ

±      چرـوق /čarŏq/: نوعی کفش محلی

±      چز /čaz/: {جز /jaz/} جیرجیرک

±      چشماش ول‌ول منه /č,šmăš v,l-v,l m,na/: با چشمانی شفاف، اشک‌الود و شفاف نگاه می‌کند

±      چشم‌الگی /č,šm-al,gi/: چشم غرّه؛ تهدیدآمیز و خشن نگاه کردن به کسی

±      چشم ملمی /m,lm,li č,šm/: هیز؛ چشم‌چران

±      چغَل /č,qal/: ضخیم و زبر

±      چغِل /č,qel/: ابزاری برای بیختن

±      چغورت /čoqort/: چانه

±      چغـوک /č,qŏk/: گنجشک

±      چغوک‌زرد /č,qŏk-zard/: گنجشکی که بنابر اعتقاد برخی، خبر می رساند(استعاری و افسانه‌ای)

±      چق /čeq/: محل فروش پرندگان

±      چلاک /čalăk/: منتظر فرصت؛ چالاک

±      چلاو‌صفی /č,lăw-safi/: آبکش (مثل: چلاو‌صفی ب افتوه مگه دوسلخه: آبکش به آفتابه می‌گوید تو 2 سوراخ داری!)

±      چل‌بزه /čalbaza/: مسیر رودخانه‌ی بی‌آب

±   چل‌تیکّه /čeltikka/: پارچه‌ی بزرگی که از به هم دوختن تکه پارچه های کوچک مازاد حاصل از خیاطی تهیه می شود و معمولا از آن برای روانداز وسایل خانه، پرده، روی تاقچه، روفرشی، روی انداز وسایل خواب، روفرشی و ... استفاده می‌کرده‌اند

±   چلک /čelak/: ظرف مخصوص حمل نفت (بطور عام مایعات نفتی)؛ پیت نفت. (در این ظرف یک محل در قسمت بالا برای ریختن مایعات و در قسمت کناری ظرف، یک لوله، برای تخلیه ی مایعات، و در کنار (پهلو) دیگر آن یک دستگیره برای حمل و جابجایی راحت آن تعبیه شده)

±      چل‌مرد /čelmard/: کوتوله؛ مرد بسیار کوتاه قد

±      چله /čala/: چاله؛ چاه یا گودال بسیار کوچک و کم‌عمق

±      چم /čam/: 1. جلو؛ محل؛ جایی در محل دید 2. میل؛ گرایش

±      چمبر /čombar/: چنبر؛ حلقه؛ دایره؛ حلقه‌ای که مار به دورخویش می‌زند

±      چمبه /čomba/: کتک

±      چـودار /čŏw-dăr/: دارنده‌ی دام؛ دامدار؛ چوپان

±      چوری /čowri/: النگو؛ زینت‌آلاتی حلقه‌ای که زنان آن را بر ساق دست آویزند.

±      چوک /čuk/: آلت تناسلی بچگانه‌ی مذکر

±      چـوله قزک /čŏl,-qazak/: مترسک

±      چونه /čune/: بله (گویه ای برای تایید)

±      چنق /čanaq/: چانه

±      چنو /č,no/: چنان

±      چنی /č,ni/: چنین

±      چیقذر /čiqzar/: چه اندازه

±      چیکّله /čikk,la/: قطره‌؛ ذرهّ‌ای از مایعات

±      چیلّه /čilla/: چلّه‌ی زمستان؛ زمستان

±   چینگ /čing/: 1. چنگ 2.پنجه‌ی پرندگان 3. بالا یا گوشه‌ی یک چیز (چینگ سر-وق/ăing, sarŏq/: 1. یک گوشه‌ی پارچه‌ی بقچه 2. یک گوشه‌ی روسری).]نک:تینگ/ting/]

±      چینگال /činqăl/: 1. با چنگ؛ با پنجه و ناخن 2. ابزار غذا خوری (چنگال)

±      چینگ د چینگ /čing d, čing/: سر به سر (کسی یا همدیگر) گذاشتن

±      چینگ و لینگ کیدن /čing-o ling kidan/: با بی میلی غذا خوردن؛ کم غذا خوردن

±      چینه /čina/: دانه و ارزن (غذای ماکیان)

±      حپّاو /happăw/: بی‌اراده؛ بی‌نظم؛ نادان

±      حپّی شاو /happi-šăw/: صدای عطسه

±      حپکه /hapka/: مات و مبهوت؛ سکته

±      حپّلی‌حپاو /happ,li-hapăw/: بسیار بی‌اراده و بی‌نظم؛ بسیار نادان و نفهم

±      حتل /hatol/: خپل؛ چاغ و گرد

±      حج‌دو‌دو /haj-daw-daw/: نوعی سوسک که حرکات سریعی دارد

±      حجمت /hajamat/: حجامت؛ شیوه‌ی سنتی خارج کردن خون زاید از بدن

±      حجی‌ترسنی /haji-t,rsani/: تهدید نهایی؛ اولتیماتوم

±      حرّای /horrăy/: داد و فریاد

±      حرم‌حرج /harom-haraj/: تباه کردن مال یا هر چیز دیگر؛ اصراف کردن

±   حرم‌مرگ /harom-marg/: دعای مردن به مرگ حرام (گویه‌ای است که در موقعیت عصبانیت به حیواناتی که خللی در روند و نظم زندگی ایجاد کرده یا نافرمانی می کنند، گفته می‌شود)

±      حشه‌داو /haš,-dăw/: کسی که به تعهدات خود در بازی یا کار و ... عمل نمی‌کند و همه چیز را انکار (حاشا) می‌کند

±      حصّه /hassa/: سهم

±      حصیل /hasil/: حاصل؛ دستاورد

±      حلوت /halavat/: آسایش، آرامش

±      حله‌لومبک /hal,lombak/: {هله‌لومبک /hal,lombak/}:  الاکلنگ

±      حلی کیدن /hali kidan/: فهماندن؛ تفهیم کردن. ]نک: د حلیدون اندختن /d, halidon andoxtan/= فهماندن[

±      حندونه /hand,wana/: هندوانه(میوه)

±      حنجلـ ـوق /hanj,lŏq/: نیشگون

±      حلیم دنیک /halim-danik/: نوعی غذای محلی (حلیم) که در ترکیب آن حبوبات پخته شده نقش زیادی دارند

±      حـ‌ ـووربه /hŏwraba/: فریاد و غریو قبل از حمله

±      حـ ـورت کیدن /hŏrt kidan/: سرکشیدن مایعات (خوردن غذاهای آبکب و مایع مثل سوپ)

±      حـ ـوکچه /hŏkča/: سکسکه

±      حـ ـول‌حـ ـول کیدن /hŏlŏl kidan/: سرفه کردن؛ سرفیدن (در اثر سرماخوردگی)

±      حولو /hawlu/: 1. حیاط منزل 2. منزل، سرای

±      حوله /hawala/: حواله